Diwrnod Adfywio’r Galon 2020: Achubwyr bywyd ar goll a ddim ar ddyletswydd yn barod i ymateb

16th October 2020

MAE DYN yr achubwyd ei fywyd gan sawl tro ffawd wedi canmol y rhai a ddaeth i’w gynorthwyo pan oedd mewn angen. 

Roedd Steven Landrey, 51 oed o Saundersfoot, Sir Benfro, sy’n gystadleuydd brwd mewn triathlonau, yn mynd am dro ar ei feic yn dilyn llacio’r cyfyngiadau symud pan ddioddefodd ataliad ar y galon wnaeth sbarduno cadwyn o ddigwyddiadau anhygoel.   

Dywedodd Steven: “Roeddem ni wedi mynd 40km ar daith feics 80km pan ddigwyddodd o. 

“Roedd yn od, ac yn lwcus, oherwydd bythefnos yn ddiweddarach roeddwn i’n rhedeg ar fy mhen fy hun ym Mharis, a’r noson cynt nofiais 2km ar fy mhen fy hun yn y môr, ac roeddwn i wedi gwneud llawer o ymarfer corff ar fy mhen fy hun yn ystod y cyfnod clo. 

“Ond y diwrnod hwnnw roeddwn i wedi cyfarfod fy mrawd yng nghyfraith a rhai ffrindiau i feicio. 

“Dydw i ddim eisiau meddwl am yr hyn fyddai wedi digwydd petawn i wedi bod ar fy mhen fy hun.” 

Yn y cyfamser, rhyw filltir i ffwrdd roedd Angharad Hodgson, Ymatebwr Cyntaf Cymunedol gyda’r Gwasanaeth Ambiwlans o Fartletwy, a’i phartner Steve Bradfield, ymladdwr tân o Arberth. 

“Roeddem ni’n mynd i Draeth Barfundle i gyfarfod ffrindiau. Doeddem ni ddim wedi bod yno ers nifer o flynyddoedd felly roeddem ni’n dilyn cyfarwyddiadau’r llywiwr lloeren yn y car,” meddai Angharad.

“Roeddem ni’n hwyr ac wedi troi’r ffordd anghywir gan fod y ddyfais wedi rhewi neu golli signal. 

“Penderfynasom droi’n ôl, a dyna pryd y gwelsom ni Steven ar y llawr gyda Chris yn gweithio arno.” 

Gan eu bod yn teithio gyda’u diffibrilydd a’u hoffer gyda nhw bob amser, gwnaeth Angharad a Steve, sydd hefyd wedi hyfforddi fel ymatebwr meddygol, stopio a chamu ymlaen gyda’u diffibrilydd. 

Dywedodd Angharad, 23 oed: “Fe wnaethom ni roi’r pad ar ei frest, ac ar ôl tua 30 o wasgiadau ar ei frest gyda llaw doedd Steven ddim yn anadlu, ac roedd y diffibrilydd yn dweud wrthym ni am roi dwy sioc iddo. 

“Gwnaethom hynny a daeth yn ei ôl, ond roedd ei anadlu’n llafurus iawn, felly fe wnaethon ni barhau’r adfywio cardio-pwlmonaidd nes i’r ambiwlans tir a’r ambiwlans awyr gyrraedd i gymryd yr awennau.” 

Cafodd Steven ei gludo ar hyd y ffyrdd i Ysbyty Treforys, Abertawe, lle cafodd lawdriniaeth frys i osod stent yn rhydweli chwith isaf ei galon, a oedd wedi gorlifo gyda gwaed ac achosi’r ataliad ar y galon.    

Mae Steven yn adfer ei iechyd yn dda gartref, ac yn cymryd y camau cyntaf i ddychwelyd i’w waith fel Rheolwr Gyfarwyddwr Ewropeaidd Babcock Aviation, busnes gwasanaethau brys yn yr awyr. 

Dywedodd: “Rydw i’n gweithio gyda’r Cynllun Atgyfeirio Cardiaidd Cenedlaethol a hyfforddwr personol hefyd, ac rydw i’n teimlo’n dda ac yn adfer fy nghryfder bob dydd. 

“Trwy fy ngwaith rydw i wedi gweld y ddarpariaeth gofal brys ar draws Ewrop a Chanada, ac roedd y gofal a gefais i bob cam o’r daith yma yng Nghymru o’r safon gorau yn y byd. 

“Fedra i ddim diolch digon i Chris, Angharad, Steve, criw’r ambiwlans awyr a’r parafeddygon, ynghyd â’r meddygon a’r llawfeddygon yn Nhreforys, roedden nhw i gyd yn anhygoel. 

“Rydw i’n sylweddoli fod popeth wedi mynd o fy mhlaid i y diwrnod hwnnw, ac yn ystod yr oriau hynny fi oedd y dyn mwyaf lwcus ar y ddaear. Mae cael y bobl hyfforddedig yma yn ein cymunedau i gefnogi’r gwasanaethau meddygol brys yn hollol hanfodol. 

“Mae Ymatebwyr Cyntaf Cymunedol fel Angharad, hyfforddiant adfywio cardio-pwlmonaidd a diffibrilyddion cyhoeddus yn achub bywydau a dylid eu parchu.”

Dywedodd Glyn Thomas, Swyddog Ymateb Cyntaf Cymunedol Gwasanaeth Ambiwlans Cymru yng Nghanolbarth a Gorllewin Cymru: “Yn ddiamau roedd gweithredoedd cyflym Angharad a Steve yn ffactor allweddol yng ngoroesiad y claf. 

“Hyd yn oed pan nad oedden nhw ar ddyletswydd fe wnaethon ni arddangos rheolaeth a threfnusrwydd – mae’r ddau’n gaffaeliad mawr i’w cymunedau a’u sefydliadau.                                          

“Dymunwn adferiad iechyd buan i Steven a dymuniadau gorau i’r dyfodol.”

Heddiw yw Diwrnod Adfywio’r Galon, menter genedlaethol a gynhelir ar y cyd gan y  Resuscitation Council UK, Sefydliad Prydeinig y Galon, Urdd Ambiwlans Sant Ioan a’r gwasanaethau ambiwlans ar draws y Deyrnas Unedig i hyrwyddo addysg ynghylch Adfer Cardio-Pwlmonaidd. 

Yn absenoldeb digwyddiadau corfforol oherwydd pandemig Covid-19, mae Gwasanaeth Ambiwlans Cymru yn annog pobl i wylio fideo a gyflwynwyd ynghyd gan Resuscitation Council UK a chadw llygad ar gyfryngau cymdeithasol gan bartneriaid fel Save a Life Cymru sy'n hyrwyddo negeseuon allweddol megis cydnabod arestio cardiaidd yn gynnar, CPR a diffibrilio cynnar ar draws y cyfryngau cymdeithasol.

Mae Diwrnod Adfywio’r Galon yn cyd-fynd gydag ymgyrch ‘Shoctober’ yr Ymddiriedolaeth trwy gydol y mis, sy’n ceisio addysgu plant oedran ysgol gynradd am fanteision bod yn hyderus o ran adfywio cardio-pwlmonaidd – yn cynnwys llunio’r fideo animeiddiad gwych hwn.

Mae Angharad, sy’n gweithio i dîm gwasanaethau cymdeithasol yr awdurdod lleol yn Sir Benfro, wedi bod yn Ymatebwr Cyntaf Cymunedol ers Ebrill 2019, a chafodd ei hysbrydoli i ymuno gan ddigwyddiad arall yn 2018.

Dywedodd: “Roeddwn i’n gyrru adref ar hyd yr A40 yng Nghaerfyrddin ar ôl bod yn siopa pan welais ddamwain ofnadwy yr ochr arall i’r ffordd.   

“Fe wnes i stopio fy nghar a chroesi’r ffordd i geisio helpu heb feddwl yn glir am y peth.   

“Fe wnaeth gweld gwaith y parafeddygon yno fy ysgogi i fod yn Ymatebwr Cyntaf Cymunedol. 

“Hoffwn ddiolch i Tony Wall, fy nghydlynydd Ymateb Cyntaf Cymunedol, am fod mor gefnogol a rhoi cymaint o’i amser i godi arian ar gyfer offer achub bywydau fel diffibrilyddion mewn cymunedau lleol.”   

Os oes gennych chi ddiddordeb mewn bod yn Ymatebwr Cyntaf Cymunedol ar ran Gwasanaeth Ambiwlans Cymru, anfonwch neges e-bost os gwelwch yn dda: 

Gogledd Cymru – amb_first.responder.north@wales.nhs.uk

De Ddwyrain Cymru - amb_first.responder.south@wales.nhs.uk

Canolbarth a Gorllewin Cymru - amb_first.responder.central@wales.nhs.uk 

Defnyddio hashnodau #RestartAHeart #GetHandsOn ar #TouchSomeonesLife ar-lein.